نفر اول

روز جهانی آزادی مطبوعات

تبریک روز جهانی آزادی مطبوعات

13 ثور ماه، روز جهانی آزادی مطبوعات را بر تمامی کسانی که برای آزادی بیان، قلم می زنند و از آزادی و عدالت دفاع می کنند و متعهدانه به انسان و انسانیّت می اندیشند و ضعف ها و عظمت های آن را بیان می کنند، تبریک می گوییم. نام گذاری این روز به آزادی مطبوعات، پاس داشت دستاوردهای نیک و مفیدی است که تا کنون به دست آمده و در اختیار بشر گذاشته شده است.

پیام امروز

پیام روز جهانی آزادی مطبوعات به جوامع بشری این است که آزادی مطبوعات بر اثر مبارزات سخت و خستگی ناپذیر مردان و اندیشمندانی به وجود آمده که در قرون جدید با عشق و علاقه فراوان برای تأمین آزادی و رهایی از اسارت و درماندگی انسان ها، تلاش ورزیده اند و چه بسا جان خود را در این راه از دست داده اند. لذا مسئولیت انسانی ما می طلبد که از این میراث گران بها به خوبی پاسداری نموده، در راه کمال آن بکوشیم تا صاحبان اندیشه و قلم و به خصوص اصحاب رسانه های مکتوب در فضای آزاد و بدون خطر، بتوانند نقش مفید و سازنده خود را در جامعه به نیکی ادا کنند.

نقش مطبوعات در زندگی بشر

از وظایف مهم مطبوعات، اطلاع رسانی مفید و دقیق به جامعه است که از این طریق مردم را از تحوّلات و تغییرات دنیای اطراف آگاه می سازند و با تحلیل اوضاعِ ملّی و بین المللی، زمینه های قضاوت درست و تصمیم سنجیده را برای افراد فراهم می آورند.

بشر در زندگی خود همواره تحت تأثیر اطلاعات بوده و از طریق آن در مورد حضور و نقش خود در آینده تصمیم می گرفته و آگاهی و معرفت خود را افزایش می داده است.

جایگاه مطبوعات در افغانستان

خوشبختانه ملّت ما از لحاظ فرهنگی در سطح بالایی قرار دارد و به همین دلیل مردم افغانستان به نقش و اهمیّت مطبوعات در کشور و ضرورت آزادی بیان و ارزش آن در توسعه و پیش رفت جامعه، به خوبی آگاه است. امروز عرصه فعالیت های مطبوعاتی در جامعه ما، بسیار پر تحرک و پویا می باشد و پیش رفت کارهای مطبوعاتی در اطلاع رسانی سریع و دقیق و تولید خبر کاملاً مشهود است و هیچ کس نمی تواند، اهمیّت و نقش مطبوعات را در هدایت جامعه و کنترل و نظارت دستگاه ها و سازمان های دولتی و استحکام پیوند مردم و دولت، انکار کند. ما امروز شاهد رونق بی سابقه مطبوعات در عرصه های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی کشور هستیم.

مطبوعات و ضرورت ها

مطبوعات تجلّی گاه خواست ها، نیازها و تمایلات جامعه و مظهر رشد فرهنگی و تحمّل پذیری سیاسی و نشانه وجود آزادی در جامعه و کشور است. لذا باید به ضرورت ها، ضعف ها و نیازهای آن توجّه جدّی صورت بگیرد. لذا باید اوّلاً توانایی های درونی مطبوعات افزایش یابد، و این امر زمانی میسر می شود که مطبوعات در بیان مطالب و طرح موضوعات آزاد و مستقل از دولت باشد. ثانیا در شکل دهی به هویت صنفی روزنامه نگاران تلاش شود، تا از طریق آن استقلال سیاسی، فرهنگی و اقتصادی مطبوعات به معنای واقعی کلام به دست آید و اخلاق حرفه ای تقویت شود و ذهنیت منفی جامعه نسبت به مطبوعات اصلاح شود.

وظایف مطبوعات

اکنون که چشم اندازی روشن و امیدوار کننده از حضور پرشور مطبوعات در کشور، به وجود آمده، مطبوعات باید بیش ازپیش به وظایف و مسئولیت های خطیر سیاسی، فرهنگی و اجتماعی خود عمل کنند و با رعایت منطق و ادب، برای تحقق اهداف و آرمان ها، حفظ دستاوردهای عظیم ، تحکیم آزادی های اجتماعی در چارچوب قانون، گسترش عرصه گفت وگوهای علمی و کارشناسی، ارج نهادن به کرامت انسانی مردم و پیش برد توسعه سیاسی و فرهنگی، دفاع از سیاست های اصولی  و اطلاع رسانی شفاف و به موقع تلاش کنند و نقش خود را در برقراری آرامش و تبادل منطقی افکار گوناگون، ایفا نمایند.

نقش مطبوعات در سلامت جامعه

مطبوعات در ضبط و انتقال سریع، اندیشه ها و دیدگاه ها در عرصه های مختلف، نقش محوری دارند و به وسیله آن، انسان ها از تفکرات و عقاید همدیگر با خبر می شوند. کارکرد مطبوعات شبیه نورافکنی است که تاریکی ها را روشن می کند و وضعیت های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی را به طور شفاف توضیح می دهد. از این رو در سلامت جامعه  می تواند نقش مؤثری داشته باشد. اگر اطلاع رسانی به صورت بی طرفانه و بر معیار مصالح  مردم، صورت گیرد، بی شک در حفاظت و پاس داری از مذهب و مملکت، و شکل دهی به افکار عمومی و هدایت آن به سوی رستگاری تأثیر به سزایی خواهد داشت.

مطبوعات، عرصه ای برای طرح دیدگاه های مختلف

در نگاه کلی، مطبوعات هم نقش آموزشی و هم نقش تبلیغی دارند. امّا وظیفه مطبوعات آزاد و مستقل این است که از وارد شدن به عرصه تبلیغاتِ جهت دار قومی، گروهی و جناحی، جدا پرهیز نمایند؛ زیرا پرداختن به این گونه مسائل، مطبوعات را از رسالت اصلی شان باز می دارد. مطبوعات باید بی طرفانه دیدگاه ها و گرایش های گوناگون را منعکس کنند و منصفانه به نقد و بررسی آنها بپردازند.

وظیفه دولت

دولت ها باید از آزادی مطبوعات حمایت کنند و وضعیتی فراهم آورند که اتحادیه های صنفی روزنامه نگاران تشکیل شود تا روزنامه نگاران با خیال راحت به فعالیت ها و وظایف خودشان بپردازند. دولت ها مسئولیت دارند که مقدّمات و امکانات آموزش در دانشگاه ها و مدارس حرفه ای را به وجود آورند و از کارها و تصمیم گیری هایی که ممکن است به آزادی مطبوعات لطمه بزند، جلوگیری نمایند و کمک های دولت، هم باید از روی دل سوزی و ادای مسئولیت، و هم بی طرفانه و بدون تبعیض باشد و روزنامه ای بر روزنامه دیگر، از این جهت ترجیح نداشته باشد.

مسئولیت روزنامه نگاران

بر نویسندگان و روزنامه نگاران لازم است که تعهد و التزام خود را به اسلام  و مردم همواره مورد توجّه قرار بدهند. و عنان قلم را به دست طبع سرکش و هوای نفس ندهند. روزنامه نگاران باید به حکم وظیفه ای که دارند درچارچوب معیارهای دینی و باورهای ملّی جامعه قلم بزنند و برای توسعه همه جانبه کشور و ترقی و تعالی افغانستان و تحکیم پایه های اسلام، تلاش کنند و در سرنوشت مردم حضور فعّال و مؤثری داشته باشند و از حقوق و آزادی های مشروع مردم دفاع نمایند و از تعدّی به حقوق فرد و اجتماع بپرهیزند و در انتخاب مطلب و کلمات، دقت و مواظبت داشته باشند.

مطبوعات، محور توسعه

مطبوعات از ارکان مهم توسعه به شمار می روند و می توانند حرکت چرخ های توسعه را در عرصه های سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، شتاب بخشند. مطبوعات از طریق عرضه اطلاعات و دادن آگاهی به مردم و ترغیب و تشویق آنها، زمینه های مشارکت را در جامعه فراهم می آورند.

امیدوارم که چراغ فروزان آزادی بیان بر آسمان درخشنده مطبوعات افغانستان همیشه تابان باشد.